Ustalenie kontaktów z dzieckiem po rozwodzie
Rozwód rodziców nie oznacza zakończenia relacji dziecka z żadnym z nich. Prawo polskie wyraźnie chroni prawo dziecka do utrzymywania kontaktów z obojgiem rodziców, niezależnie od tego, które z nich sprawuje bieżącą pieczę nad dzieckiem. W praktyce ustalenie zasad tych kontaktów bywa jednak jednym z najbardziej konfliktowych elementów sprawy rozwodowej. Jako adwokat rodzinny z Łodzi wyjaśniam w tym artykule, jak wygląda regulacja kontaktów z dzieckiem, jakie są możliwe rozwiązania oraz co zrobić, gdy drugi rodzic utrudnia ich realizację.
Kontakty z dzieckiem jako odrębna instytucja prawna
Warto podkreślić, że kontakty z dzieckiem są w polskim prawie rodzinnym instytucją odrębną od władzy rodzicielskiej. Oznacza to, że nawet rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej lub mający ją ograniczoną co do zasady zachowuje prawo do osobistej styczności z dzieckiem, chyba że sąd zdecyduje inaczej ze względu na dobro dziecka. Kontakty obejmują nie tylko bezpośrednie spotkania, ale również rozmowy telefoniczne, korespondencję, komunikację za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość oraz odwiedziny w miejscu pobytu dziecka.
Jak sąd ustala harmonogram kontaktów
Sąd, ustalając kontakty z dzieckiem, kieruje się przede wszystkim jego dobrem oraz potrzebą utrzymania więzi emocjonalnej z obojgiem rodziców. Przy ustalaniu szczegółowego harmonogramu bierze pod uwagę między innymi:
- Wiek dziecka i jego dotychczasowe relacje z każdym z rodziców.
- Dotychczasowy sposób sprawowania opieki oraz zaangażowanie każdego z rodziców w życie dziecka.
- Odległość między miejscami zamieszkania rodziców, co ma istotne znaczenie na przykład dla rodzin mieszkających między Łodzią a Pabianicami, Zgierzem czy Aleksandrowem Łódzkim.
- Plan zajęć szkolnych i pozaszkolnych dziecka.
- Stanowisko samego dziecka, jeśli jego wiek i stopień dojrzałości na to pozwalają.
W praktyce harmonogram kontaktów najczęściej obejmuje określone dni w tygodniu, co drugi weekend, podział świąt, wakacji i ferii zimowych oraz zasady dotyczące kontaktu telefonicznego. Coraz częściej sądy dopuszczają także rozwiązania zbliżone do opieki naprzemiennej, jeśli okoliczności sprawy i relacje między rodzicami na to pozwalają.
Czy kontakty można ustalić polubownie
Jeśli rodzice są w stanie dojść do porozumienia, mogą samodzielnie ustalić zasady kontaktów z dzieckiem, bez konieczności szczegółowego regulowania tej kwestii przez sąd. Takie porozumienie, zwane rodzicielskim planem wychowawczym, może zostać przedstawione sądowi w toku sprawy rozwodowej i, jeśli uwzględnia dobro dziecka, zwykle zostaje zatwierdzone bez dalszych ingerencji sądu w szczegóły harmonogramu.
Rozwiązanie polubowne ma tę przewagę, że pozwala dostosować zasady kontaktów do realnych potrzeb rodziny, bez sztywnych ram narzuconych przez sąd, a jednocześnie ogranicza konflikt między rodzicami, co ma bezpośrednie znaczenie dla dobra dziecka.
Co zrobić, gdy drugi rodzic utrudnia kontakty
Niestety, w praktyce zdarza się, że jeden z rodziców, mimo ustalonego przez sąd lub uzgodnionego harmonogramu, utrudnia lub uniemożliwia drugiemu rodzicowi kontakty z dzieckiem. W takiej sytuacji prawo przewiduje kilka możliwych działań:
- Złożenie wniosku o zagrożenie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej na rzecz uprawnionego do kontaktów, na wypadek gdyby zobowiązany rodzic nadal utrudniał realizację kontaktów.
- Złożenie wniosku o nakazanie zapłaty określonej sumy pieniężnej, jeśli mimo wcześniejszego zagrożenia rodzic w dalszym ciągu nie wykonuje obowiązków wynikających z orzeczenia sądu.
- W skrajnych przypadkach, gdy utrudnianie kontaktów ma charakter uporczywy i szkodzi dobru dziecka, złożenie wniosku o zmianę sposobu sprawowania opieki nad dzieckiem.
Warto pamiętać, że postępowania dotyczące egzekwowania kontaktów wymagają odpowiedniego udokumentowania, w tym wykazania konkretnych dat i okoliczności, w których kontakty nie doszły do skutku z winy drugiego rodzica.
Kontakty a dobro dziecka
W centrum każdej decyzji dotyczącej kontaktów z dzieckiem stoi zawsze dobro dziecka, a nie interesy czy wygoda rodziców. Sąd może ograniczyć lub, w skrajnych przypadkach, zakazać kontaktów, jeśli ich utrzymywanie zagrażałoby bezpieczeństwu, zdrowiu lub prawidłowemu rozwojowi dziecka, na przykład w sytuacjach związanych z przemocą, uzależnieniami czy poważnym zaniedbywaniem obowiązków rodzicielskich. Takie decyzje zapadają jednak wyłącznie na podstawie konkretnych i udowodnionych okoliczności, a nie ogólnego konfliktu między rodzicami.
Rola adwokata w sprawach o kontakty z dzieckiem
Sprawy dotyczące kontaktów z dzieckiem wymagają szczególnej wrażliwości i doświadczenia, ponieważ dotyczą jednocześnie kwestii prawnych i głęboko emocjonalnych relacji rodzinnych. Jako adwokat od spraw rodzinnych w Łodzi pomagam klientom zarówno w wypracowaniu polubownych rozwiązań korzystnych dla całej rodziny, jak i w reprezentowaniu ich interesów przed sądem, gdy porozumienie nie jest możliwe. Pełny zakres mojej pomocy w sprawach rodzinnych znajdziesz na stronie sprawy rodzinne.
Podsumowanie
Prawo do kontaktów z dzieckiem jest chronione niezależnie od władzy rodzicielskiej, a jego celem jest przede wszystkim zapewnienie dziecku możliwości utrzymywania więzi z obojgiem rodziców. Jeśli potrzebujesz pomocy w ustaleniu zasad kontaktów z dzieckiem w Łodzi lub okolicach, lub zmagasz się z sytuacją, w której drugi rodzic utrudnia ich realizację, zapraszam do kontaktu z kancelarią.
Kancelaria Adwokacka Adwokat Justyn Sarnacki
ul. Dr. Seweryna Sterlinga 27/29 lok. 504, 90-212 Łódź
Telefon: (+48) 666 324 557
E-mail: kancelaria@adwokat-sarnacki.pl